![]() |
![]() |
|
| دیدگاهها و کاربردهای جغرافیا درزمینه توسعه پایدار و محیط زیست Sustainable development and Geography |
|
ازمقاله آقای محمودداوران بخوانید:
http://qazvinngo.blogfa.com/post-95.aspx
تاكنون از طرف نهادهاي بين المللي فراواني به منظور ارزيابي هاي جامع در رابطه توسعه پايداري نشانگرهاي (شاخصها) گوناگوني مطرح گرديده است. از جمله مي توان ، «برنامه زيست محيطي سازمان ملل (UNEP)» كه گزارش هاي دو سالانه تحت عنوان «دورنماي محيط زيست جهاني» را منتشر مي كند، برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) با گزارش هاي منظم بنام «گزارش توسعه انساني» ، «بانك جهاني» با گزارش سالانه تحت عنوان «گزارش توسعه جهاني» با محتواي محيط زيست و توسعه پايدار و همچنين انتشار سندي با عنوان «سنجش پيشرفت زيست محيطي» ، موسسه منابع جهاني (WRI) در واشنگتن، و «موسسه بين المللي توسعه پايدار» در وين پگ مينوتوبا و موسسه نظارت جهاني در واشنگتن و بالاخره به «كميسيون توسعه پايدار سازمان ملل متحد اشاره كرد. هدف تمام نهادهاي مذكور ارائه معيار ها و شاخص هايي براي تشخيص ميزان موفقيت كشورها در رسيدن به اهداف چندگانه و متكثر توسعه پايدار در ابعاد اجتماعي،اقتصادي و زيست محيطي است. طبعاً ذكر تمام موارد مندرج در شاخص هاي تهيه شده در اين مقال ممكن نيست و براي آشنايي كلي به بعضي از مطالب مطروحه با تاكيد بر«محيط زيست» اشاره مي شود . مجموعه اي از شاخص هاي توسعه پايدار با استفاده از «تئوري جهت يابي» تهيه شده كه بيانگر متكثر و همه جانبه بودن مقوله توسعه پايدار است و فهرست كلي اين شاخص ها عبارتند از:
۱-شاخص هاي اصولي و اخلاقي
۲-شاخص هاي روان شناختي
۳-شاخص هاي توصيفي (كيفي)
۴-شاخص هاي سازماني (تشكيلاتي)
۵-شاخص هاي شرايط زندگي
۶-شاخص هاي رفاهي و اجتماعي
۷-شاخص هاي منابع مادي
۸-شاخص هاي مالي و اقتصادي
۹-شاخص هاي وابستگي
۱۰-شاخص هاي تحمل زيست محيطي.
لازم به ذكر است كه هر يك از شاخص هاي كلي ۱۰ گانه از تعداد زيادي معيار و نشانگر جزيي و مشخص و قابل اندازه گيري تشكيل يافته است و ذكر تمامي آنها از حوصله اين مقال خارج بوده و فقط به بعضي از آنها با تمركز بروي شاخص هاي تحمل، زيست محيطي اشاراتي كلي (شاخص بارهاي زيست محيطي)مي شود كه خود به تنهايي شامل ۳۲ مورد است .
شاخص بارهاي زيست محيطي:
۱-آثار زيست محيطي ناشي از استفاده هاي مجاز و پايدار: سرانه ميزان مساحت لازم از اكوسيستم براي توليد يا استفاده از خدمات اكوسيستم.
۲-نرخ تغيير در آثار زيست محيطي
۳-فشارهاي خارجي وارد بر محيط زيست به علت نيازهاي شخصي: (ميزان واقعي مصرف تقسيم بر ميزان مصرف كافي)
۴-ميزان انتشارگازهاي گلخانه اي توسط ستاده هاي اقتصاد: (معادل توليد يك تن CO۲ تقسيم بر GDP (توليد ناخالص داخلي) به دلار
۵-ميزان تغيير در شاخص هاي زيست محيطي كليدي: (آلودگي ، بيابان گستري، تهي سازي منابع) درصد تغيير در سال
۶-درصد اكوسيستم هاي سالم و دست نخورده (مساحت نسبي) و درصد تغييرات در اكوسيستم هاي سالم
۷-تغيير اكوسيستم ها بوسيله زير ساخت ها، جاده ها و بارترافيكي (طول در كيلومتر مربع، تعداد وسيله نقليه دركيلومتر مربع)
۸-نرخ تغيير در توليد اوليه ناشي از استفاده بشري (جنگل ها، زمين هاي كشاورزي و غيره)
۹-نرخ تغيير در نمايه تنوع بوم شناختي (اكولوژيكي)
۱۰-گونه هاي در معرض خطر برحسب درصد گونه هاي بومي
۱۱-ميزان تغيير در فهرست گونه هاي در معرض خطر
۱۲-نرخ افزايش گونه هاي مقاوم به نابودي
۱۳-نرخ تغيير در تعداد مواد شيميايي مقاوم در محيط زيست
۱۴-نرخ توليد يا ورود مواد شيميايي مهم تقسيم بر ميزان جذب (مقدار انباشتگي آلاينده هاي ماندگار)
۱۵-درصد رودها و سواحل آلوده نشده به كيلومتر
۱۶-از دست رفتن حاصلخيزي: (آلودگي +فرسايش +اسيدي شدن +قليايي شدن) تقسيم بر حاصلخيزي اوليه خاك
۱۷-نرخ تهي سازي منابع تجديد ناپذير: عنصر ثابت منابع =(ذخيره منابع) تقسيم بر(ميزان استفاده و برداشت از منافع)
۱۸-نرخ تهي سازي منابع تجديد پذير=(ميزان احيا-مقدار برداشت) براي جنگل ها، آبخيزها، ماهي ها و خاك
۱۹-ظرفيت خود پالايي نسبت به اندوخته هاي مصرف شده (ذخاير، اكوسيستم هاي دست نخورده، آبهاي زيرزميني، ظرفيت خود پالايي خاك)
۲۰-درصد مصرف، بازيافت و احياي منابع و ميزان جذب مواد زائد كه بايد با استفاده از روش هاي فني انجام گيرد (كارخانجات تصفيه فاضلاب، سيستم هاي آبي،مديريت مواد زائد و غيره)
۲۱-مساحت مورد استفاده براي كشاورزي با حفظ پايداري محيط زيست تقسيم بر مساحت كل زمين هاي كشاورزي ۲۲-درصد سازگاري بومي روش هاي برداشت منابع با شرايط بومي
۲۳-ظرفيت استفاده چند منظوره و متنوع از محيط زيست و منابع اصلي: تعداد گونه هاي محصول بومي در منطقه كه هر يك مي تواند ۱۰% نياز منطقه را برآورده كند
۲۴-ظرفيت تحمل زيستي واقعي در برابر ظرفيت تحمل مورد بهره برداري
۲۵-نرخ تغيير در ظرفيت تحمل زيستي منطقه اي: نرخ تغيير در توليد اوليه و ظرفيت جذب مواد زايد
۲۶-نمايه پايداري منطقه: درصد GDP (درآمد ناخالص داخلي) بر اساس فعاليت پايدار
۲۷-نزديك شدن به تخريب: (زلزله، فرسايش، تخليه منابع، بهره گيري مفرط) در صد سطح بحراني
۲۸-حد سازگاري اكوسيستم هاي كليدي: ميزان واقعي تغييرات در برابر ميزان مجاز تغييرات
۲۹-نرخ ممانعت از انتخاب گزينه هاي مهم (محيط زيست، منابع، توسعه منطقه): ميزان تبديل زمين هاي حاصلخيز كشاورزي به تاسيسات زيرساختي و غيره (درصد به سال)،انباشتگي مواد زائد مقاوم
۳۰-هزينه بهداشتي آلودگي هاي زيست محيطي: درصد كاهش عمر مفيد بر اثر آلودگي هاي زيست محيطي (بيماري، مرگ زودرس)
۳۱-درصد خروجي هاي اقتصادي لازم براي بي اثر كردن اثرات مخرب سيستم
۳۲-درصد سهم تخريب محيط زيست (آب، سوخت جنگلي و چوب، فرسايش ) ناشي از فقر. |
|
+ نوشته شده در
سه شنبه بیست و سوم مرداد 1386ساعت 10:0 توسط حمید رضا وجدانی |
|
|
صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو عناوین مطالب وبلاگ |
| درباره وبلاگ |
توسعه پایدار و جغرافیا سایتی است که توسط حمیدرضاوجدانی نوشته ومدیریت می گردد.
حمیدرضاوجدانی متولدشهرهمدان درسال 1345 ودارای مدرک کارشناسی ارشدجغرافیای انسانی ازدانشگاه تهران درسال 1370 است ازسال 1373 تاکنون درمرکزتحقیقات جهادکشاورزی استان همدان مشغول فعالیت تحقیقاتی می باشد. زمینه های موضوعی موردعلاقه وی مباحث منابع طبیعی و توسعه پایدار ازجنبه های مسائل اقتصادی-اجتماعی ، جغرافیای فقر و جغرافیای صلح است. |
| آرشیو موضوعی |
|
جغرافیا توسعه پایدار محیط زیست مرتع فقر جغرافیای صلح روش تحقیق و کاربرد آمار و روش های کمی در جغرافیا |
|
RSS
|